Cortenstaal, of weervast staal, trekt steeds meer aandacht door zijn onderscheidende eigenschappen en uiterlijk. Dit type staal is niet alleen populair in architectuur en kunst, maar ook in diverse andere toepassingen waar duurzaamheid en esthetiek belangrijk zijn. Hieronder beantwoorden we enkele veelgestelde vragen om je te helpen alles te begrijpen over cortenstaal en hoe het zich onderscheidt van ongelegeerd staal. Deze informatie zal je ondersteunen bij het maken van geïnformeerde keuzes, of je nu cortenstaal overweegt voor bouwprojecten, artistieke installaties of andere creatieve toepassingen.
Staat uw vraag er niet bij? Neem dan contact met ons op!
Ja, cortenstaal staat ook bekend als weervast staal. De term ‘COR-TEN’ is eigenlijk een geregistreerde handelsnaam die specifiek verwijst naar deze staalsoort. ‘COR’ staat voor corrosiebestendigheid en ‘TEN’ voor treksterkte. Dit unieke staal, bekend om zijn robuuste eigenschappen, bevat een specifieke mix van legeringselementen die het zijn kenmerkende weerstand tegen weersinvloeden verlenen.
Oorspronkelijk ontwikkeld in de jaren 1930 voor de bouw van treinwagons, heeft cortenstaal door zijn esthetische en praktische voordelen snel aan populariteit gewonnen voor bredere toepassingen zoals bruggen en andere grote structuren. Een van de grootste voordelen van cortenstaal is dat het niet geschilderd hoeft te worden om zijn duurzaamheid te behouden; het vormt een beschermende roestlaag die zichzelf regenereert wanneer blootgesteld aan de elementen, wat zorgt voor minder onderhoud en een langdurige levensduur.
Veel standaard tuinornamenten zijn gemaakt van dun, ongelegeerd staal. Dit materiaal is weliswaar makkelijk te bewerken voor gedetailleerde ontwerpen, maar is niet optimaal voor langdurige blootstelling aan de elementen. Dergelijk staal kan snel doorroesten wanneer het begint te roesten, omdat het simpelweg niet gemaakt is voor langdurig buitengebruik. Bij het kiezen van tuinornamenten is het handig om na te gaan of deze vervaardigd zijn uit weervast staal of om de dikte van het gebruikte staal te controleren—ongelegeerd staal van 3-5 mm kan ook een behoorlijke duurzaamheid bieden onder verschillende weersomstandigheden.
Straightcurve tuinranden zijn echter van een heel ander kaliber. Deze zijn specifiek vervaardigd uit weervast staal, een materiaal ontworpen om juist sterker te worden door blootstelling aan de buitenlucht. Weervast staal vormt een beschermende roestlaag die zichzelf herstelt en daarmee de levensduur aanzienlijk verlengt. Je kunt verwachten dat Straightcurve randen minimaal 10 jaar structureel in goede conditie blijven. Hieronder leggen we uit hoe dit proces werkt en wat het onderscheidt van gewoon staal.
Schattige tuinornamenten gaan niet zo lang mee.
Wegroesten is juist wat niet gebeurt met weervast staal. Dankzij de unieke chemische samenstelling biedt het een superieure weerstand tegen atmosferische corrosie vergeleken met traditioneel ongelegeerd staal. In plaats van door te roesten, ontwikkelt weervast staal een beschermende laag, bekend als ‘patina’, die het metaal beschermt.
Deze patinalaag krijgt haar corrosiewerende eigenschappen door een specifieke samenstelling van legeringselementen, en regenereert continu dankzij wisselende weersomstandigheden, waardoor de bescherming behouden blijft. In tegenstelling tot normaal staal, waarbij roest poreus is en het roestproces continu doorgaat, is de patina van weervast staal compact en minder poreus.
De patina ontwikkelt zich optimaal in een cyclus van bevochtigen en drogen; de aanwezigheid van zouten of zuren kan dit proces verstoren. Ondergronds, waar minder zuurstof aanwezig is, roest weervast staal veel langzamer, waardoor het geen voordeel biedt boven ongelegeerd staal.
De levensduur van weervast stalen tuinafscheidingen kan sterk variëren afhankelijk van lokale omstandigheden zoals vochtigheid, bodemzoutgehalte, zuurgraad, bodemdichtheid en de aanwezigheid van zwavel. In kustgebieden kan bijvoorbeeld de nabijheid van zout water de oxidatie versnellen. Onder ideale omstandigheden kan weervast staal in buitentoepassingen tientallen jaren, en mogelijk zelfs tot 100 jaar meegaan. Onder minder gunstige omstandigheden is een minimale levensduur van 10 jaar haalbaar.
Extra tip: Je kunt de levensduur van weervast stalen randen verlengen door de achterkant te behandelen met bitumenverf, vooral de bovenste helft voordat je de randen vult, zeker bij gebruik van hogere stalen panelen.
De karakteristieke kleur van weervast staal ontwikkelt zich na verloop van tijd door blootstelling aan de elementen. Dit is een natuurlijk proces dat bijdraagt aan de unieke en evoluerende uitstraling van het materiaal.
Wanneer je weervast staal aanschaft, is het meestal nog niet voorgevormde roest aanwezig. Afhankelijk van de weersomstandigheden zal het materiaal geleidelijk transformeren, doorloop het verschillende tinten van helder oranje en roodbruin, tot diep bruin en bijna zwart.
De fel oranje rand die je in showtuinen ziet, is vaak een weergave van het staal in een van de vroegere stadia van dit roestproces, waarbij het een opvallende levendigheid en kleurintensiteit vertoont.
Als je een specifieke kleur wilt behouden, is het mogelijk om de roestkleur te fixeren met een beschermende seallaag op het moment dat je het meest tevreden bent over de kleur. Deze keuze hangt af van je persoonlijke voorkeur. Het is goed om te weten dat periodiek onderhoud of een nieuwe laag sealer nodig kan zijn, afhankelijk van de gekozen coating en lokale omgevingsfactoren.
Het is inderdaad mogelijk dat roestend staal vlekken kan achterlaten op straatstenen, vooral in de beginfase wanneer het patina zich nog moet vormen. Dit is een veelvoorkomend probleem bij ongelegeerd staal, dat blijft roesten en hierdoor aanhoudend vlekken kan veroorzaken. Bij weervast staal komt dit echter veel minder vaak voor, omdat het ontworpen is om een stabiele patinalaag te ontwikkelen die verdere corrosie tegengaat.
Om roestvlekken te minimaliseren, kun je het weervast staal voor installatie voorroesten, zodat er al een beginnende patinalaag aanwezig is. Een andere methode is om het staal regelmatig te vernevelen met water zonder dat dit afloopt naar de straatstenen. Dit helpt bij het gelijkmatig vormen van de patina. Voor gevoelige installaties adviseren wij een specifieke behandeling met een oplossing die verkrijgbaar is bij bekende retailers, die helpt een stabiel patina te ontwikkelen zonder schade aan het staal.
Als alternatief kun je overwegen om de stalen randen iets terug te plaatsen van de straatstenen en de ruimte op te vullen met grind. Dit zorgt ervoor dat eventuele afvloeiing van roestwater onschadelijk wordt verspreid en het grind kan gemakkelijk worden vervangen zodra de patina volledig ontwikkeld is.
Zodra het patina goed en volledig gevormd is, zou het geen vlekken meer moeten achterlaten op de ondergrond. Deze stabiele laag biedt langdurige bescherming tegen verdere corrosie en houdt je straatstenen vrij van vlekken.
Vlekafvoer
Het lassen van weervast staal, zoals cortenstaal, brengt enkele uitdagingen met zich mee. Vanwege het hoge fosforgehalte in dit type staal is er een grotere kans op scheuren in de lasnaad. Voor structurele lassen raden we aan om specifiek cortenstaal lasdraad te gebruiken bij MIG- of TIG-lassen, hoewel het lastig kan zijn om cortenstaal staven te vinden die geschikt zijn voor laswerk.
Een alternatief is het gebruik van roestvrijstalen lasstaven, maar deze bevatten een hoog nikkelgehalte, wat resulteert in lasnaden die niet roesten. Dit contrasteert sterk met de roestende omgeving van cortenstaal, waardoor de lasnaden opvallend zichtbaar blijven. Lassen met gewone stalen staven is mogelijk, maar alleen aanbevolen als de structurele sterkte geen prioriteit is, vanwege het eerder genoemde risico op scheurvorming.
Een bijkomende overweging is de patinavorming bij weervast staal, die afhankelijk is van een cyclus van nat en droog. Constante blootstelling aan vocht, zoals bij een waterornament, kan de ontwikkeling van een stabiele patina verstoren, vooral rond de waterlijn waar het waterniveau fluctueert.
Voor waterornamenten van staal is het daarom misschien beter om te kiezen voor dikker, ongelegeerd staal, minstens 4 mm, dat hoewel sneller roestend, een levensduur van tot wel 15 jaar kan bieden onder de juiste omstandigheden.
Het schilferen van stalen randen kan inderdaad voorkomen, zelfs bij weervast staal, en het is vaak te wijten aan specifieke omstandigheden. Als het grondniveau, gazon, compost of mulch zakt en delen van de staalrand bloot komen te liggen die voorheen bedekt waren, kan dit gebied normaal roesten zonder de kans te krijgen om een stabiel atmosferisch patina te ontwikkelen.
Een eenvoudige oplossing is om het verloren materiaal weer aan te vullen tot het oorspronkelijke niveau, wat helpt het roestproces te vertragen. Het is belangrijk te onthouden dat roest een volume heeft dat ongeveer zeven keer groter is dan het oorspronkelijke staal. Dit betekent dat zelfs een dunne laag roest die afschilfert, erger lijkt dan het in werkelijkheid is.
Bovenste gedeelte heeft een stabiele patina, daaronder is roestverdikking opgetreden.
Hoewel het staal broos kan lijken wanneer het schilfert, behoudt het nog steeds een zekere mate van sterkte. Bovendien kan zichtbaar geroeste staal, zelfs als het geschilferd is, al een patina hebben gevormd of dit nog steeds ontwikkelen, wat bijdraagt aan de duurzaamheid. Dit patina werkt als een beschermende laag en vertraagt verdere corrosie.
Daarom is het mogelijk dat de gazonbarrière van je vriend nog vele jaren zijn functie zal vervullen, ondanks het verschijnen van roest en schilfers. Het is niet alleen een esthetische kwestie; de functionaliteit blijft behouden.